Hafashwe ingamba zigamije kongera umusaruro w’ubuhinzi

MUGIRANEZA THIERRY
3 Min Read

Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi yatangaje ko hagamijwe kongera umusaruro ukomoka mu buhinzi hafashwe ingamba zirimo, guhinga ubutaka bwose bushobora guhingwa ntihagire ubutaka busigara budahinzwe haba i musozi, no bishanga no gutera kare imbuto kugira ngo ibihingwa bizabashe kubona amazi ahagije y’imvura y’umuhindo.

Ni ibukubiye mu butumwa bwa Minisiteri y’Ubuhinzi, bujyanye n’igihembwe cy’ihinga cy’umuhindo cya 2026 A.

Ni igihebwe cy’ihinga ku rwego rw’Igihugu cyatangirijwe mu Karere Nyaruguru mu Murenge wa Nyagisozi, haterwa ibigori mu gishanga cy’Urwonjya gifite ubuso bwa hegitari 115.

Igihembwe cy’ihinga cyatangijwe na Minisitiri w’Intebe, Dr. Justin Nsengiyumva.

MINAGRI yavuze ko hagamijwe kongera umusaruro hashyirwa ingufu mu kubyaza umusarururo ibyanya bishobora gutanga umusaruro mwinshi w’ibihingwa (Consolidated Food Basket Sites-FoBaSi) bijyanye na gahunda yo guhuza imikoreshereze y’ubutaka no kubyaza umusaruro amaterasi, ibyanya byuhirwa, ndetse n’ibishanga.

Hafashwe ingamba zirimo; guhinga ubutaka bwose bushobora guhingwa ntihagire ubutaka busigara budahinzwe haba i musozi, mu bishanga no mu nkuka zabyo, mu duhaga, no mu mibande; gutera kare kugirango ibihingwa bizabashe kubona amazi ahagije y’imvura y’umuhindo.

MINAGRI iti ”Mu bice bigira imvura nke, ni uguhinga amoko y’ibihingwa byera vuba (ibishyimbo bigufi, ibijumba, imboga n’ibindi); ayihanganira izuba nk’imyumbati n’urutoki no gutegura ibikoresho bizifashishwa mu mirimo yo kuhira imyaka.”

Ikomeza igira iti  “Gukoresha inyongeramusaruro zihagije (imbuto z’indobanure, ifumbire mvaruganda, imborera, ishwagara) ku bihingwa ngandurarugo n’ibyoherezwa mu mahanga nk’icyayi n’ikawa.”

Yavuze kandi ko kurwanya isuri mu mirima, gutera ubwatsi bufata ubutaka n’ibiti ndumburabutaka n’iby’imbuto ziribwa ku miringoti no mu nkengero z’imirima, kandi hasiburwa imigende y’amazi mu bishanga, biri mu ngamba zafashwe.

Hakiyongeraho gutera ingemwe zisimbura izishaje mu cyayi no mu ikawa no kongera ubuso bwabyo.

Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi yavuze ko kandi  hazarwanywa indwara n’ibyonnyi byagaragaye kugira ngo bitazagabanya umusaruro.

Abahinzi bakabagara imyaka ku gihe no kongerera ibihingwa nk’ibinyampeke ifumbire ya ire (urée) nyuma yo kubagara, bakiritegura hakiri kare uburyo bwo kuzafata neza umusaruro bakawumisha, bakawubika no ndetse bakawushakira amasoko, bakagirana amasezerano n’abaguzi hakiri kare.

Abarozi kandi basabwe  gukingira amatungo indwara zikunze kuyibasira muri iki gihe, bakitabira  gahunda y’ubwishingizi bw’ibihingwa n’amatungo.

Guverinoma y’u Rwanda yiyemeje ko mu myaka itanu kuva mu 2025-2029, umusaruro ukomoka mu buhinzi uziyongera ku kigero cya 50%.

Kugira ngo bigerweho hazashyirwa imbaraga mu buhinzi buhangana n’imihindagurikire y’ibihe, harimo gukoresha uburyo butandukanye bwo kuhira, ubuso bwuhirwa bukazava kuri hegitari 71,000 bukagera kuri hegitari zisaga 130,000.

Ubuso buriho amaterasi y’indinganire nabwo buzongerwa buve kuri hegitari 142,000 bugere kuri hegitari zisaga 167,000, ikindi ni uko ku bufatanye n’abaturage, amaterasi yikora azagezwa ahantu hose akenewe mu gihugu.

Umusaruro wangirika nyuma yo gusarura na wo uzagabanuka uve ku kigero cya 13.8% wari uriho mu 2023, ugere munsi ya 5%. Inguzanyo zose zitangwa n’ibigo by’imari mu rwego rw’ubuhinzi, zizazamuka zigere ku 10%.

MUGIRANEZA THIERRY/ UMUSEKE.RW

Share This Article
Leave a Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *